Review: Steam Frame

De Steam Frame is de vr-headset van Valve, en komt met een idee dat hem onderscheidt van alles wat er in deze categorie te vinden is: hij is niet alleen bedoeld voor virtual reality. Het is een draadloze headset met controllers die zelfstandig games kan draaien, alles uit je Steam-bibliotheek vanaf de pc kan streamen en bovendien gewone games op een gigantisch virtueel scherm kan tonen. VR en klassieke games, in hetzelfde apparaat.

Valve bracht hem op 14 september 2026 uit, bijna tien maanden nadat hij was aangekondigd, met twee opslagversies en één heel concreet technisch argument: eye-tracking om precies daar bandbreedte naartoe te sturen waar je kijkt. Dat is het onderdeel dat de rest van het ontwerp verklaart, en dat bepaalt of hij het waard is tegenover het voor de hand liggende alternatief, de Meta Quest 3.

Wat de Steam Frame precies is

Valve omschrijft hem als een draadloze combinatie van headset en controllers, ontworpen voor zowel gewone games als virtual reality, gebouwd met streaming als uitgangspunt. Dat laatste is de kern: het gebruik waarvoor hij is geoptimaliseerd is streamen vanaf een pc, niet die vervangen.

Maar hij werkt ook zelfstandig. Hij heeft een eigen processor en SteamOS, en Valve noemt meer dan honderd geverifieerde games die vanaf de lancering native op de headset draaien, met een lijst die blijft groeien. En een detail dat niet onbelangrijk is voor wie nieuw is in VR: Half-Life: Alyx zit erbij en wordt geclaimd bij het instellen van de headset.

Samengevat: drie manieren om te spelen. Native vr-games op de headset zelf, gestreamde games vanaf de pc — ook games die geen VR zijn — en gewone games op een zwevend scherm.

Ontwerp en gewicht: de batterij gaat naar achteren

190 g voor de kern · 435 g compleet

De meest opvallende ontwerpkeuze zit in de gewichtsverdeling. Het voorste blok, met schermen, lenzen en elektronica, weegt 190 gram. De batterij van 21,6 Wh zit aan de achterkant, geïntegreerd in de band. Met alles gemonteerd — kern, band, gezichtsinterface en batterij — komt het geheel uit op 435 gram.

Het getal doet er minder toe dan de plek. Een headset die vooraan zwaar is, trekt je gezicht omlaag en dat is precies wat vermoeit tijdens lange sessies; de batterij achteraan werkt als tegenwicht en verdeelt de last beter over je hoofd.

Ook het geluid zit in de band: twee speakers per oor en een dubbele microfoonarray.

Schermen en lenzen

LCD van 2160 × 2160 per oog · 72 tot 120 Hz · pancakelenzen · tot 110°

Twee LCD-panelen van 2160 × 2160 pixels per oog, met een verversingssnelheid van 72 tot 120 Hz en een 144 Hz-modus die Valve als experimenteel bestempelt. De lenzen zijn pancake-lenzen, het type waarmee het paneel dichter bij de ogen kan komen en de headset compacter wordt, en het gezichtsveld gaat tot 110 graden.

Het is de moeite waard om de twee verversingssnelheden goed te lezen. 120 Hz is het officiële maximum; 144 Hz bestaat wel, maar met het label experimenteel, dus daar kun je niet in elke game op rekenen. En het zijn LCD-panelen, geen OLED: meer helderheid en geen inbranding, maar wel zwartwaarden die niet helemaal zwart worden.

De truc die alles verklaart: eye-tracking en foveated streaming

In de headset zitten twee camera’s die de oogbewegingen volgen. Valve gebruikt ze voor iets heel concreets: foveated streaming. Bij het streamen vanaf de pc besteedt de headset het grootste deel van de beschikbare bandbreedte aan het gebied waar je precies naar kijkt, en minder aan de rand van het beeld, waar het menselijk oog toch nauwelijks details onderscheidt.

Het praktische gevolg is meer beeldkwaliteit precies waar je het merkt, met dezelfde verbinding. De bottleneck van draadloze virtual reality is nooit de rekenkracht van de pc geweest, maar de verbinding zelf: twee beelden in hoge resolutie op 90 of 120 beelden per seconde comprimeren en draadloos versturen. Die bandbreedte slimmer verdelen pakt het probleem rechtstreeks aan.

En Valve laat die verbinding niet over aan de router thuis. De Steam Frame heeft Wi-Fi 7 2×2 met dubbele radio — één verbinding om te streamen en tegelijk een andere voor het gewone netwerk — en er zit een draadloze 6 GHz-adapter bij die je op de pc, een Steam Machine of een Steam Deck aansluit. Het streamen loopt zo over een eigen, toegewijde verbinding in plaats van te concurreren met alle andere apparaten thuis om dezelfde wifi.

Spelen zonder pc: Snapdragon, SteamOS en het vertalen van games

Snapdragon 8 Gen 3 · 16 GB geheugen · 256 GB of 1 TB · microSD tot 2 TB

Het brein is een Qualcomm Snapdragon 8 Gen 3 op 4 nanometer met een achtkernige cpu, samen met 16 GB gedeeld geheugen. Er zijn twee opslagvarianten, 256 GB en 1 TB, en een microSD-sleuf om uit te breiden tot 2 TB, iets wat je niet vaak tegenkomt bij een headset.

Dit is het technisch meest ambitieuze onderdeel. Het besturingssysteem is SteamOS en de chip is ARM, maar de overgrote meerderheid van de Steam-games is gemaakt voor Windows op x86-processors. Valve lost dat op met Proton, zijn compatibiliteitslaag, waarmee Windows x86-games kunnen draaien op de ARM-versie van Linux die op de headset staat.

Het is goed om duidelijk te zijn over wat dat betekent: games van de ene architectuur naar de andere vertalen kost prestaties. Daarom is het label geverifieerd zo belangrijk. De ruim honderd geverifieerde games bij lancering zijn de games waarvan Valve garandeert dat ze native goed draaien; voor de rest van de bibliotheek is streamen vanaf de pc de bedoelde weg.

Controllers: vr-controller en gamepad tegelijk

6DoF-tracking · magnetische TMR-sticks · één AA-batterij, goed voor zo’n 40 uur

De controllers hebben volledige tracking in zes vrijheidsgraden met bewegingssensoren, capacitieve vingerdetectie en haptische trilfunctie. Maar het interessante detail zit ergens anders: ze zijn ontworpen om dezelfde knoppen te hebben als een traditionele controller. Het steunkruis zit op de linker, de voorknoppen op de rechter, dus samen werken ze als een gamepad om gewone games te spelen zonder een andere controller te pakken.

De sticks zijn magnetische TMR-sticks, die de positie zonder fysiek contact meten: Valve heeft ervoor gekozen vanwege precisie, respons en betrouwbaarheid, en het is de technologie die drift moet tegengaan, die spookachtige beweging die na verloop van tijd in sticks ontstaat. Ze werken elk op één vervangbare AA-batterij, goed voor zo’n 40 uur.

Passthrough, sensoren en een poort om uit te breiden

De headset oriënteert zich met vier monochrome buitencamera’s die zowel het hoofd als de controllers volgen, plus een infraroodverlichting zodat het ook in schaars verlichte kamers werkt.

De passthrough — de kamer zien zonder de headset af te zetten — is monochroom, op 1280 × 1024. Handig om je te oriënteren, de controller te pakken of de bank te ontwijken, maar niet voor echte mixed reality, waarbij virtuele objecten in kleur samensmelten met de kamer. Het is de duidelijkste concessie in het ontwerp, en die is logisch als je de headset ziet als een machine om te gamen en niet als een mixed-reality-apparaat.

Er is ook iets voor wie op lange termijn denkt: een toegankelijke uitbreidingspoort met twee camera-interfaces van 2,5 Gbps en een PCIe Gen 4-lane. Valve laat zo de deur open voor modules die functies toevoegen die de headset niet standaard heeft.

Wat er in de doos zit en wat je apart koopt

In de doos zitten de headset, de twee controllers en de draadloze adapter voor de pc. Wat er niet bij zit, en dat is goed om vooraf te weten, is de voeding: Valve verkoopt apart een oplader van 45 W met een kabel van 2,5 meter.

Valve verkoopt daarnaast twee kits. De ergonomische accessoirekit bevat twee handbanden die ook dienst doen als batterijklepje, een bovenband voor de headset en een grotere lichtblokkering. De vervangingskit bevat een gezichtskussen, een hoofdkussen en een standaard lichtblokkering.

De bovenband verdient een aparte vermelding: bij een headset met de batterij aan de achterkant is dit wat voorkomt dat het geheel tijdens lange sessies naar beneden zakt.

Beschikbaarheid

Hij wordt rechtstreeks via Steam verkocht in de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Europa en Australië, en via een geautoriseerde distributeur in Japan, Taiwan en Hongkong, met Zuid-Korea onderweg.

De aankoop verloopt via reservering, met hetzelfde systeem dat Valve gebruikte bij de Steam Machine om doorverkopers tegen te houden: inschrijving open tot 17 september, één loting die de volgorde van de wachtrij en de wachtlijst bepaalt, en de eerste e-mails met de mogelijkheid om te kopen vanaf 18 september, naarmate er eenheden klaar zijn om te versturen.

Prestatievergelijking: Steam Frame tegenover Meta Quest 3

De vergelijking die iedereen zal maken is met de Meta Quest 3, de referentie onder de standalone headsets. Allebei zijn ze draadloos, allebei kunnen ze zonder pc spelen en allebei gebruiken ze pancakelenzen, maar ze zijn ontworpen met heel andere prioriteiten, en de specificaties laten dat vrij duidelijk zien.

Spelen zonder pc: meer geheugen, maar met een vertaaltol

Het grootste verschil in de specificaties is het geheugen: 16 GB tegenover 8 GB, het dubbele. Bij een standalone headset merk je dat aan laadtijden, aan games met grote werelden en vooral aan wat de vertaallaag nodig heeft die de Steam Frame gebruikt voor Windows-games.

Maar die voorsprong moet je wel in context zien. De Snapdragon 8 Gen 3 is een high-end mobiele chip; de XR2 Gen 2 van de Quest 3 is specifiek ontworpen voor virtual reality, en de bibliotheek van de Quest is voor die architectuur gecompileerd. De Steam Frame draait daarentegen een groot deel van zijn catalogus door x86-games naar ARM te vertalen, en dat kost een deel van die marge. In de praktijk: bij geverifieerde games geeft het extra geheugen voordeel; buiten die lijst ligt de sterke kant van de Steam Frame bij streamen, niet bij native spelen.

Resolutie: bijna gelijk

De Steam Frame stuurt 4.665.600 pixels per oog aan en de Quest 3 4.557.312: nauwelijks 2 % meer. Qua renderbelasting is het technisch gelijkspel, en geen van beide wint merkbaar aan scherpte door het aantal pixels alleen. Wat het beeld echt verandert, zit ergens anders.

Streamen vanaf de pc: hier zit het echte verschil

Hier speelt de Steam Frame in een andere klasse, en dat is door twee dingen die samen optellen. Ten eerste, foveated streaming: doordat hij weet waar je naar kijkt, concentreert hij de bandbreedte precies daar. Met dezelfde verbinding, meer kwaliteit precies waar het oog het waarneemt. De Quest 3 heeft geen eye-tracking, dus kan dat niet.

Ten tweede, de toegewijde verbinding. De Steam Frame heeft zijn eigen 6 GHz-adapter en een radio die alleen voor streamen is gereserveerd; de Quest 3 is afhankelijk van de wifi thuis, gedeeld met al het andere, en van hoe goed of slecht de router staat opgesteld. Voor wie zijn pc-bibliotheek draadloos in virtual reality wil spelen, is dit de doorslaggevende reden om voor de Steam Frame te kiezen, en het is precies het gebruik waarvoor Valve hem heeft ontworpen.

Mixed reality: Quest 3 wint zonder twijfel

De passthrough van de Quest 3 is in kleur en heeft een dieptesensor; die van de Steam Frame is monochroom. Als de interesse ligt bij mixed-reality-toepassingen, games die het virtuele met de kamer mengen, of het vanzelfsprekend zien van je omgeving, dan is de Quest 3 de duidelijke keuze. De Steam Frame laat dat bewust liggen.

Comfort en gebruiksduur

De Steam Frame weegt 80 gram minder (435 g tegenover 515 g) en heeft bovendien de batterij aan de achterkant, met een evenwichtigere verdeling voor lange sessies. Qua batterij heeft hij op papier meer capaciteit — 21,6 Wh tegenover ongeveer 18,9 Wh —, maar Valve heeft geen cijfers over de gebruiksduur gepubliceerd en de headset draait een krachtigere chip met het dubbele geheugen, dus uit de capaciteit valt niet af te leiden dat hij langer meegaat. Het is afwachten op cijfers uit de praktijk.

Conclusie

De Steam Frame probeert geen betere Quest 3 te zijn. Het is een headset voor wie zijn bibliotheek al op Steam heeft en die draadloos in virtual reality wil spelen, met de best mogelijke beeldkwaliteit binnen de grenzen van de draadloze verbinding. Daarvoor is de combinatie van eye-tracking met foveated streaming en de toegewijde 6 GHz-adapter op dit moment de sterkste die er is, en het lagere gewicht met de batterij aan de achterkant helpt tijdens lange sessies.

Waar hij minder goed past: voor wie op zoek is naar mixed reality, die een betere ervaring heeft met de kleurenpassthrough van de Quest 3, en voor wie vooral zonder pc wil spelen, want buiten de geverifieerde games heeft de architectuurvertaling zijn prijs. En houd er rekening mee dat de oplader apart wordt gekocht en dat er een reserveringssysteem met loting is dat geen eenheid in de eerste leveringen garandeert.

Als je pc het middelpunt van je manier van gamen is, dan is dit de headset die Valve al jaren niet had gemaakt. Is dat niet zo, dan blijft de Quest 3 de meest complete keuze.